Më pak se 60,000 njerëz – 0.001% e popullsisë së botës – kontrollojnë tri herë më shumë pasuri sesa e gjithë ‘gjysma e poshtme’ e njerëzimit, sipas një raporti që argumenton se pabarazia globale ka arritur në ekstreme të tilla saqë veprimi urgjent është bërë i domosdoshëm.
Raporti World Inequality Report 2026, bazuar në të dhënat e përpiluara nga 200 studiues, zbuloi gjithashtu se 10% e personave me të ardhura më të larta fitojnë më shumë se 90% e të tjerëve, të kombinuar, ndërsa gjysma më e varfër kap më pak se 10% të të ardhurave totale globale, shkruan The Guardian, transmeton FaktX.
Siç theksohet më tej, pasuria – vlera e aseteve të njerëzve – ishte edhe më e përqendruar se të ardhurat, ose fitimet nga puna dhe investimet, zbuloi raporti, me 10% më të pasur të popullsisë së botës që zotëronin 75% të pasurisë dhe “gjysma e poshtme” vetëm 2%.
Në pothuajse çdo rajon, 1% e sipërme ishte më e pasur se 90% e poshtme e kombinuar, zbuloi raporti, me pabarazinë e pasurisë që po rritet me shpejtësi në të gjithë botën.
“Rezultati është një botë në të cilën një pakicë e vogël komandon fuqi financiare të paparë, ndërsa miliarda mbeten të përjashtuar edhe nga stabiliteti ekonomik bazë”, shkruan autorët, të udhëhequr nga Ricardo Gómez-Carrera i Shkollës së Ekonomisë në Paris.
Autorët, njëri prej të cilëve është ekonomisti francez me ndikim Thomas Piketty, thanë se ndërsa pabarazia kishte “qenë prej kohësh një tipar përcaktues i ekonomisë globale”, deri në vitin 2025 ajo kishte “arritur nivele që kërkojnë vëmendje urgjente”.
Zvogëlimi i pabarazisë ishte “jo vetëm për drejtësi, por thelbësor për qëndrueshmërinë e ekonomive, stabilitetin e demokracive dhe qëndrueshmërinë e planetit tonë”.
I prodhuar çdo katër vjet në bashkëpunim me Programin e Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara, raporti mbështetet në bazën e të dhënave më të madhe me qasje të hapur mbi pabarazinë ekonomike globale dhe konsiderohet gjerësisht se formëson debatin publik ndërkombëtar mbi këtë çështje.
Në një parathënie, ekonomisti fitues i çmimit Nobel, Joseph Stiglitz, përsëriti një thirrje për një panel ndërkombëtar të krahasueshëm me IPCC të OKB-së mbi ndryshimet klimatike, për të “ndjekur pabarazinë në mbarë botën dhe për të ofruar rekomandime objektive dhe të bazuara në prova”.
Duke parë përtej pabarazisë së rreptë ekonomike, ai zbuloi se pabarazia e mundësive nxit pabarazinë e rezultateve, me shpenzimet për arsim për fëmijë në Evropë dhe Amerikën e Veriut, për shembull, më shumë se 40 herë më shumë se në Afrikën Sub-Sahariane – një hendek afërsisht tri herë më i madh se PBB-ja për frymë.
Ndërsa lidhur me pabarazinë gjinore, raporti thotë se një hendek gjinor në paga “vazhdon në të gjitha rajonet”.
Duke përjashtuar “punën e papaguar”, gratë fitojnë mesatarisht vetëm 61% të asaj që fitojnë burrat për orë pune. /FaktX/
